Saw palmetto

Saw palmetto extracten moet minimaal gestandaardiseerd 85% vetzuren en phytosterolen bevatten. Onderzoek heeft aangetoond dat deze extracten werkzaam zijn bij prostaatfunctie stoornissen.
Latijnse naam: Serenoa repens, sabal serrulata
Andere namen: Saw palmetto, zegepalm, dwergpalm, zaagpalmetto
Saw palmetto helpt bij:
  • Saw palmetto kan de symptomen van een prostaat vergroting verminderen, waaronder frequent urineren, pijnlijk urineren, plotselinge drang om te urineren en onvermogen om te plassen. Vermindert de drang om 's nachts te plassen (incontinentie), verhoogt de urinestroom en het gemakkelijker legen van de volledige blaas. Saw Palmetto lijkt net zo goed te werken als sommige voorgeschreven medicijnen, maar het duurt ongeveer 1 tot 2 maanden voordat de symptomen verbeteren.
Mogelijk helpt saw palmetto bij:
  • Prostaatoperatie: onderzoek toont aan dat het dagelijks nemen van 320 mg saw palmetto gedurende 2 maanden voor de prostaatoperatie, de tijd van de operatie verkort en bloedverlies vermindert. In 1 kleine studie werd echter vastgesteld dat het dagelijks innemen van 160 mg, 5 weken voor de operatie het risico op problemen tijdens de operatie niet verlaagt.
Mogelijk werkt saw palmetto niet bij:
  • Prostaatvergroting (BPH): sommige onderzoeken hebben aangetoond dat saw palmetto de symptomen enigszins zou kunnen verbeteren, zoals de frequentie verminderen om te gaan plassen 's nachts. Meer betrouwbare onderzoeken zijn nodig om de effectiviteit of ineffectiviteit van saw palmetto te kunnen aantonen.
Onvoldoende onderzoeken om de effectiviteit van saw palmetto te bewijzen:
  • Prostaatzwelling en chronisch bekkenpijn syndroom: sommige onderzoeken hebben aangetoond dat saw palmetto de symptomen van prostaatzwelling kan verbeteren. Andere onderzoeken hebben aangetoond dat het nemen van zaagpalmetto samen met selenium en lycopeen de symptomen van prostaatzwelling en chronisch bekkenpijn syndroom kan verbeteren.
  • Prostaatkanker: onderzoeken hebben aangetoond dat het nemen van saw palmetto prostaatkanker niet lijkt te voorkomen.
  • Kaalheid: sommige mannen melden dat het gebruik van saw palmetto met beta-sitosterol ervoor zorgt dat de haargroei wordt gestimuleert.
  • Blaascontrole (neurogene blaas): onderzoek wees uit dat 90 dagen innemen van 90-120 druppels met een samenstelling van echinacea en saw palmetto de hoeveelheid urine die de blaas kan bevatten en de hoeveelheid in de blaas achterblijft na urineren bij vrouwen met een neurogene blaas verbetert.

Dosering:
  • Voor goedaardige prostaatvergroting (BPH): 160 mg 2 x daags of 320 mg 1 x daags.
  • Voor de behandeling van kale plekken: 200 mg  saw palmetto 2 x daags gecombineerd met 50 mg beta-sitosterol 2 x daags.
Waarschuwingen:
  • Gebruik van Sabal vruchtextracten bij bestaande hormoontherapie kan deze therapie beïnvloeden.
  • Uit vele studies blijkt dat sabal vruchtextracten veilig als zijn.
  • Zeer zelden maken patiënten melding van lichte maagdarmklachten. Deze klachten verdwijnen als zij het extract tijdens de maaltijd innemen. Voor een optimaal resultaat dient de patiënt de behandeling met extracten minimaal 3 maanden te gebruiken.

Biotine (vitamine B8)

Wat is biotine en wat doet het?
Biotine is een B-vitamine die in veel voedingsmiddelen voorkomt. Biotine helpt koolhydraten en vetten afbreken en zet ze om in energie.

Hoeveel biotine heb ik nodig?
De hoeveelheid biotine die u dagelijks nodig heeft, is afhankelijk van uw leeftijd. Gemiddelde dagelijkse aanbevolen hoeveelheden worden hieronder vermeld in microgram (mcg):

microgram (mcg)
Geboorte tot 6 maanden                    5 mcg
Baby's 7-12 maanden                          6 mcg
Kinderen 1-3 jaar                                 8 mcg
Kinderen van 4-8 jaar                       12 mcg
Kinderen van 9-13 jaar                      20 mcg
Tieners 14-18 jaar                               25 mcg
Volwassenen +19 jaar                        30 mcg
Zwangere vrouwen                             30 mcg
Borstvoeding                                       35 mcg


Welke voedingsmiddelen leveren de meeste biotine?
  • Vlees, vis, eieren en orgaanvlees (zoals lever).
  • Zaden en noten.
  • Bepaalde groenten (zoals zoete aardappelen, spinazie en broccoli).
Neem ik genoeg biotine op via de voeding?
De meeste mensen krijgen voldoende biotine binnen via de voeding.
Bepaalde groepen mensen zijn echter meer dan anderen geneigd problemen te krijgen met het krijgen van voldoende biotine:
  • Mensen met een zeldzame genetische aandoening biotinidase deficiëntie (een erfelijke stofwisselingsziekte), ze zijn niet goed in staat om biotine uit voedsel te halen.
  • Mensen met alcoholafhankelijkheid.
  • Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven.
Wat gebeurt bij biotine tekort?
Biotin-tekort komt niet veel voor.
  • Een tekort aan biotine kan haaruitval en verlies van lichaamshaar veroorzaken  veroorzaken.
  • Uitslag rond de ogen, neus, mond en anale gebied.
  • Hoge mate van verzuring van het bloed en urine.
  • Oncontroleerbare en onvoorspelbare samentrekken van de spieren.
  • Huidinfecties.
  • Broze nagels.
  • Aandoeningen van het zenuwstelsel.
  • Symptomen van biotine-tekort bij zuigelingen zijn onder meer een zwakke spierspanning, traagheid en een vertraagde ontwikkeling.
Wat doet biotine voor onze gezondheid?
Voedingssupplementen die biotine bevatten, worden vaak gepromoot om de gezondheid van ons haar, huid en nagels te verbeteren, maar er zijn weinig wetenschappelijke gegevens om deze beweringen te ondersteunen. In enkele kleine studies hadden sommige mensen met dunne en broze nagels die hoge doses biotine gebruikten hardere nagels. Andere onderzoeken hebben opgemerkt dat in een paar gevallen, hoge doses biotine een zeldzame haaraandoening bij kinderen en huiduitslag bij zuigelingen hebben verbeterd. Meer onderzoek is nodig.

Kan biotine schadelijk zijn?
Van biotine is niet aangetoond dat het schade aanricht.

Interacties met biotine:
Sommige medicijnen kunnen uw biotinegehalte beïnvloeden en biotine kan een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen. Bijvoorbeeld, behandeling gedurende minstens 1 jaar met antiseizure medicijnen (gebruikt om epilepsie te behandelen) kan het biotinegehalte aanzienlijk verlagen.
Biotine

Blauwe Bosbessen

De blauwe bosbes komt vooral voor in Amerika, Europa en Azië. De bessen en bladeren worden al sinds de middeleeuwen voor verschillende aandoeningen gebruikt waaronder diarree, scheurbuik, infecties, brandwonden en diabetes. Tegenwoordig wordt blauwe bosbes als voedingssupplement gebruikt voor cardiovasculaire aandoeningen, diarree, urineweginfecties, oogproblemen, diabetes en andere aandoeningen. Bosbessen-extract wordt verkocht in tabletten, capsules en druppels. De bessen worden gedroogd en als poeder verkocht. De bladeren worden in theeën verwerkt.


Betrouwbare studies:
  • Er zijn maar weinig klinische onderzoeken van hoge kwaliteit (studies bij mensen) van blauwe bosbessupplementen. Er is niet genoeg wetenschappelijk bewijs om het gebruik van blauwe bosbes bij bepaalde aandoeningen te ondersteunen.
  • Onderzoekers zijn voor al geïnteresseerd in de bessen, omdat deze een hoge concentratie aan antioxidanten bevatten (anthocyanosiden), waarvan sommige onderzoeken wijzen op gezondheidsvoordelen.
  • bosbessenextract dagelijks ingenomen,gedurende 30 dagen, zou symptomen verminderen die gepaard gaan met circulatieproblemen. Ander onderzoek suggereert dat het dagelijks tot maximaal 6 maanden nemen van 100-480 mg blauwe bosbes-anthocyanosiden zwelling, pijn, bloeduitstorting en verbranding geassocieerd met circulatieproblemen zou kunnen verbeteren.
  • Problemen met het netvlies bij mensen met diabetes of hoge bloeddruk (retinopathie). Zou verbeteren bij gebruik van bosbessenextract met een hoge concentratie anthocyanosiden. De problemen met het netvlies lijken te verbeteren die verband houden met diabetes of hoge bloeddruk.
Veiligheid van bosbessen?
  • Blauwe bosbessenvrucht wordt als veilig beschouwd wanneer het wordt geconsumeerd in hoeveelheden die gewoonlijk in voedingsmiddelen worden aangetroffen, of als een extract in aanbevolen doseringen gedurende korte perioden.
  • Blauwe bosbessenbladeren kunnen onveilig zijn wanneer ze via de mond worden ingenomen in hoge doses of gedurende lange perioden.
Blauwe bosbes (bilberry)

Vitamine A retinol betacaroteen

Wat is vitamine A en wat doet het?
Vitamine A is een in vet oplosbare vitamine die van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt. Vitamine A is belangrijk voor het gezichtsvermogen, het immuunsysteem en de voortplanting. Vitamine A ondersteunt ook het hart, de longen, de nieren en andere organen.

Er zijn 2 verschillende soorten vitamine A:
  • Voorgevormde vitamine A (retinol): komt voor in vlees (niet in rood vlees), organen, gevogelte, vis en zuivelproducten.
  • Provitamine A (betacaroteen): is te vinden in fruit, groenten en andere plantaardige producten.
Hoeveel vitamine A heb ik nodig?
De hoeveelheid vitamine A die u nodig hebt, is afhankelijk van uw leeftijd en reproductiestatus.
  • Aanbevolen innames van vitamine A voor personen van 14 jaar en ouder variëren van 700 tot 900 microgram (mcg) retinol-activiteits-equivalenten (RAE) per dag.
  • Aanbevolen innames voor vrouwen die borstvoeding geven tussen 1200 en 1300 RAE.
  • Lagere waarden worden aanbevolen voor baby's en kinderen jonger dan 14 jaar.
Het vitamine A-gehalte op etiketten van voedingsmiddelen en voedingssupplementen wordt echter vermeld in internationale eenheden (IE) of international units (IU), niet in mcg RAE.


Welke voedingsmiddelen leveren de meeste vitamine A?
  • Rundlever en ander orgaanvlees.
  • Sommige soorten vis, zoals zalm.
  • Groene bladgroenten en andere groene, oranje en gele groenten, zoals broccoli en wortels.
  • Fruit, waaronder meloen, abrikozen en mango's.
  • Zuivelproducten.
  • Ontbijtgranen.
Neem ik genoeg vitamine A op via de voeding?
Vitamine A-tekort is zeldzaam.

Wat gebeurt er bij vitamine A tekort?
Het meest voorkomende symptoom van vitamine A-tekort bij jonge kinderen en zwangere vrouwen is een oogaandoening die xerophthalmia wordt genoemd. Xerophthalmia is het onvermogen om te zien bij weinig licht en het kan leiden tot blindheid als het niet wordt behandeld.

Wat doet vitamine A voor onze gezondheid?
  • Leeftijd gerelateerde maculaire degeneratie: naarmate mensen ouder worden, vermindert ook ons gezichtsvermogen. Een supplement met antioxidanten, zink en koper met of zonder betacaroteen is veelbelovend gebleken om het verlies van het gezichtsvermogen te vertragen.
  • Mazelen: wanneer kinderen met vitamine A-tekort mazelen krijgen, is de ziekte meestal ernstiger. Bij deze kinderen kan het nemen van supplementen met vitamine A de koorts en diarree veroorzaakt door mazelen verkorten. Deze supplementen kunnen ook het risico op overlijden verminderen bij kinderen met mazelen die in ontwikkelingslanden leven waar vitamine A-tekort veel voorkomt.
Kan vitamine A schadelijk zijn?
  • Innemen van hoge doses voorgevormde vitamine A (retinol) kan duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, bewustloosheid en zelfs de dood veroorzaken. Hoge innames van voorgevormde vitamine A bij zwangere vrouwen kunnen ook geboorteafwijkingen veroorzaken. Vrouwen die mogelijk zwanger zijn, mogen geen hoge doses vitamine A-supplementen nemen.
  • Het consumeren van grote hoeveelheden betacaroteen of andere vormen van provitamine A kan de huid geeloranje maken, maar deze toestand is ongevaarlijk. Hoge innames van betacaroteen veroorzaken geen geboorteafwijkingen of andere ernstige bijwerkingen
De bovengrenzen voor voorgevormde vitamine A in IE worden hieronder vermeld. Deze niveaus zijn niet van toepassing op mensen die vitamine A om medische redenen gebruiken. Bovengrenzen voor betacaroteen en andere vormen van provitamine A zijn niet vastgesteld:
  • Geboorte tot 12 maanden 2000 IE
  • Kinderen 1-3 jaar 2000 IE
  • Kinderen van 4-8 jaar 3000 IE
  • Kinderen van 9-13 jaar 5667 IE
  • Tieners 14-18 jaar 9333 IE
  • Volwassenen 19 jaar en ouder 10.000 IE
Interacties met vitamine A:
Ja, vitamine A-supplementen kunnen interageren of interfereren met medicijnen die u neemt:
  • Orlistat (Alli®, Xenical®) een afslankmedicijn: kan de opname van vitamine A verminderen.
  • Verschillende synthetische vormen van vitamine A worden gebruikt in receptgeneesmiddelen. Voorbeelden zijn de psoriasisbehandeling acitretine (Soriatane®) en bexaroteen (Targretin®), gebruikt om de huideffecten van T-cellymfoom te behandelen. Het gebruik van deze geneesmiddelen in combinatie met een vitamine A-supplement kan gevaarlijk hoge niveaus van vitamine A in het bloed veroorzaken.
Betacarotenoïden

Astragalus membranaceus Astragalus mongholicus

Astragalus wordt al eeuwenlang gebruikt in de traditionele Chinese geneeskunde in combinatie met andere kruiden, zoals ginseng, dong quai en zoethout. Er bestaan verschillende soorten astragalus (de meeste gebruikte zijn: Astragalus membranaceus en Astragalus mongholicus). Astragalus wordt gebruikt als voedingssupplement en toegepast bij diverse aandoeningen: diarree, vermoeidheid, anorexia, infecties van de bovenste luchtwegen, hartaandoeningen, hepatitis, fibromyalgie en als aanvullende therapie voor kanker. De wortel van de astragalus wordt in soepen, theeën, extracten of capsules gedaan.


Betrouwbare studies:
  • Patiënten met het nefrotisch syndroom (gezondheidsproblemen in verband met nierbeschadiging) zijn vatbaar voor infecties. Een onderzoeksrapport wees uit dat het nemen van astragalus-supplementen, gepaard kan gaan met een lager risico op infecties bij kinderen met het nefrotisch syndroom. De studie was echter niet erg betrouwbaar.
  • Mensen met diabetische nefropathie (nierziekte) die een intraveneuze infusie van astragalus kregen gedurende een periode van 2 tot 6 weken deden het beter op sommige metingen van de nierfunctie, vergeleken met mensen die geen astragalus kregen, volgens een analyse van 25 studies. De meeste onderzoeken waren echter niet erg betrouwbaar.
  • Een onderzoeksrapport gaf weinig bewijs, dat astragalus de hartfunctie bij sommige patiënten met virale myocarditis (een infectie van het hart) zou kunnen ondersteunen.
  • Een studie gebaseerd op diverse onderzoeken naar de effecten van astragalus op leververvetting, kon niet bepalen of astragalus helpt.
  • Een astragalus-gebaseerde kruidenformule verlengde niet het leven van patiënten met vergevorderde longkanker, zo meldde een kleine proef. Het onderzoek werd gedeeltelijk ondersteund door het National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH).
Veiligheid van astragalus:
  • Astragalus wordt als veilig beschouwd voor volwassenen. De meest gemelde bijwerkingen zijn diarree en andere milde maag-en darm problemen.
  • Astragalus kan de bloedsuikerspiegel en bloeddruk beïnvloeden, een risico voor mensen met bepaalde gezondheidsproblemen, zoals bloedaandoeningen, diabetes of hypertensie.
  • Astragalus kan de werking beïnvloeden van bepaalde medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken.
  • Sommige astragalus-soorten, verschillende soorten die in de Verenigde Staten groeien bevatten de neurotoxine swainsonine en hebben bij dieren een vergiftiging veroorzaakt. Andere soorten bevatten potentieel toxische niveaus van selenium. Neem steeds een betrouwbaar merk.
Astragalus

Aloë vera

Aloë vera is een saprijke plant die veel wordt gebruikt in de alternatieve geneeskunde. Er zijn ongeveer 420 verschillende soorten bekend, de belangrijkste is de aloe barbadensis miller.

Hoe wordt aloë vera gebruikt:
De heldere gel van aloë wordt op de huid gewreven als een
zalf om wonden en brandwonden te behandelen. Het groene gedeelte van het blad kan verwerkt worden in een sap of gedroogd worden en kan gebruikt worden als laxeermiddel. Aloë vera wordt in veel commerciële producten gebruikt en in verschillende vormen, waaronder dranken, concentraten,
capsules, poeders en als smaakstof.


Wat is het verschil tussen ontkleurd en niet-ontkleurd aloë vera:
Het verschil tussen ontkleurd en niet-ontkleurd blad van aloë wordt vooral bepaald hoe het blad is
verwerkt of gefilterd. Om aloë vera te ontkleuren wordt houtskool gebruikt en ook om andere bestanddelen te verwijderen, waaronder ook antrachinonen (werkt laxerend).

Wat gebeurt er als ik aloë vera-gel op mijn huid smeer:
Aloe vera-gel aanbrengen op de huid is waarschijnlijk niet schadelijk. Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat aloë negatief reageert op zonlicht.

Is aloë vera in drankjes nuttig:
Aloë zou mogelijk kunnen helpen om het spijsverteringsstelsel te reinigen en/of constipatie te verlichten.

Werkt aloë vera als laxeermiddel:
Een bestanddeel in de buitenste laag bladpulp van aloë-bladeren (latex) bevat anthrachinonen. Aloïne is een voorbeeld van een anthrachinon die een laxerend effect geeft. Half vaste of vaste producten bevatten 10 tot 100 x meer aloïne dan vloeibare producten met aloë.
Aloë vera

Supplementen die de hersenen ondersteunen

Het is bewezen dat bepaalde supplementen de cognitieve achteruitgang kunnen voorkomen of afremmen. Naast een gezonde levensstijl kunnen bepaalde voedingsstoffen helpen bij het ondersteunen en bevorderen van een optimale hersenfunctie.


Supplementen die de hersenstofwisseling stimuleren:
  1. DHA (een omega-3 vetzuur): omega-3 vetzuren uit visolie zijn van cruciaal belang voor de hersenen. DHA beschermt de hersenen tegen dementie en de ziekte van Alzheimer. Meer dan 50 % van de hersenen bestaat uit DHA.
  2. Vitamine B12: een tekort aan vitamine B12 kan hersen- en geheugenstoornissen veroorzaken, naarmate we ouder worden neemt het vermogen af om vitamine B12 te absorberen. Vitamine B12 helpt het lichaam koolhydraten en vetten om te zetten in energie die de hersenen nodig hebben om naar behoren te functioneren. Het helpt ook om verschrompeling van de hersenen te verminderen, ondersteunt een gezonde slaap-waakcycli (belangrijk, gegeven wat we nu weten over slaap en het risico op Alzheimer) en helpt bij de communicatie tussen neuronen.
  3. Fosfatidylserine: verhoogt de communicatie tussen hersencellen, kan neurotransmitters herstellen die belangrijk zijn voor het geheugen en de cognitieve functie. Fosfatidylserines helpt bij het verplaatsen van voedingsstoffen naar cellen en het verwijderen van afvalproducten. Bij gevorderde Alzheimerpatiënten is het niet erg effectief gebleken, het werkt het beste als het wordt ingenomen bij de eerste tekenen van deze ziekte.
  4. Curcumine: is een inhoudsstof van kurkuma, de ongeëvenaarde ontstekingsremmende kracht van curcumine kan de vorming van amyloïde plaques (abnormale ophopingen van een eiwit) in de hersenen remmen.
  5. Co-enzyme Q10: is geconcentreerd aanwezig in hart en hersenen. Co-enzyme Q10 is een krachtige antioxidant en geeft alle cellen energie. Het is geconcentreerd aanwezig in hart en hersenen. Veroudering gaat gepaard met een verminderde productie van co-enzyme Q10.
  6. Acetyl-L-carnitine: kan de hersenen beschermen tegen neurotoxiciteit, kan zuurstofgebrek voorkomen, kan energieproducerende mitochondriën beschermen (mitochondriën zijn celorganellen die de in koolhydraten en vetten aanwezige energie overdragen aan ATP en zo ter beschikking stellen van energievragende reacties in de cel). Acetyl-L-carnitine heeft het vermogen om de mentale en fysieke functies te verjongen en is effectief bij milde cognitieve stoornissen.

Metabolisme en de schildklier

De meeste symptomen van een slechtwerkende schilklier zijn: vermoeidheid, lusteloosheid, depressie, koude intolerantie en verlaagde lichaamstemperatuur, eetlustverlies, vertraagde hartslag, gewichtstoename, spier- gewrichts-, haar- en nagelproblemen, oedeem, verwerking van informatie in de hersenen en het metabolisme is verstoord.
Voedingsstoffen voor de schildklier
Volgende supplementen kunnen de schildklier en het metabolisme ondersteunen:
  • Jodium: is essentieel om T4 en T3 te vormen in de schildklier, het draagt bij aan een normale werking van de hersenen en zenuwstelsel. In kelp is het jodiumgehalte nog maximaal, omdat het aan de basis staat van veel voedselketens in de oceaan. Hoe verder we omhoog gaan in de voedselketen, hoe lager het jodiumgehalte wordt.
  • L-tyrosine: is een chemische stof voor hormonen en neurotransmitters, waaronder dopamine, adrenaline, noradrenaline, maar bovenal T3 en T4. L-tyrosine is dus een belangrijke bouwsteen om de stofwisseling en het zenuwstelsel te stimuleren. Het is een semi-essentieel aminozuur, het kan in het lichaam gevormd worden uit het essentiële aminozuur fenylalanine. Onder bepaalde omstandigheden kan er een tekort aan L-tyrosine ontstaan, waaronder bij aanhoudende stress. Magnesium, vitamines B3, B6, B12, foliumzuur, vitamine C, ijzer en koper werken ondersteunend voor L-tyrosine.
  • Niacine: is nodig om l-tyrosine uit fenylalanine te vormen. Niacine, wordt in de dunne darm snel en volledig geabsorbeerd en omgezet in de actieve vormen van vitamine B3 in het lichaam, namelijk de co-enzymen NAD+ (nicotinamide adenine dinucleotide) en NADP+ (NAD fosfaat). Meer dan 200 enzymen zijn voor hun functioneren afhankelijk van deze co-enzymen. Ze zijn nodig voor de synthese van verschillende hormonen, waaronder het schildklierhormoon thyroxine. Niacine werkt in de energiestofwisseling nauw samen met andere B-vitaminen; ook vitamine-B12- tekort blijkt de schildklierfunctie negatief te beïnvloeden.
  • Selenium: is essentieel om het enzym te vormen dat het schildklierhormoon T4 omzet in zijn actieve vorm T3. Selenium is tevens een component van het glutathion-peroxidase enzymsysteem, onderdeel van de lichaamseigen, enzymatische afweer tegen oxidatieve stress. Seleniumtekorten verhogen de gevoeligheid voor oxidatieve stress.
  • Zink: de T3-receptor heeft zink nodig om zijn actieve vorm te kunnen aannemen. Zink is dus noodzakelijk voor de synthese van schildklierhormonen. Echter, er bestaat ook een omgekeerd verband: schildklierhormonen zijn essentieel voor de absorptie van zink, en daarom kan een slechtwerkende schildklier leiden tot een zinktekorten. Bovendien wordt de absorptie van zink verminderd door vorming van onoplosbare complexen met calcium, vezels en fytaten. Zinkdtekort kan herkend worden door huidafwijkingen en verminderde of veranderde haar- en nagelgroei. Zink remt haarverlies, een symptoom van traag werkende schildklier. De concentratie van zink in het haar is de meest betrouwbare indicator van chronisch zinktekort.

Ronde zonnedauw

Zonnedauw kan slijm verdunnen, zodat men het gemakkelijker kan op hoesten (slijmoplossend middel). Het vermindert ook spasmen aan de luchtwegen.
Latijnse naam: Drosera rotundifolia
Andere namen: Rondbladige zonnedauw, vliegenvangertje, round leaf sundew
Ondersteunende werking van zonedauw bij volgende aandoeningen:
Inwendig gebruik:
  • Spastische hoest, krampachtige hoest, prikkelhoest, droge irriterende hoest, hoest met taaie slijmen, hoest met piepende ademhaling.
  • Strottenhoofdontsteking, luchtpijpontsteking, bronchitis.
  • Heesheid door teveel spreken.
    Gebruikte delen:
    • De bovengrondse plant, geoogst in juni-september; vers of gedroogd of het sap ervan.
      Waarschuwingen:
      • Niet geven bij maag- of darmzweren (vanwege de proteolytische enzymen die het slijmvlies kunnen aantasten).

      Zuurbes

      Zuurbessen (berberis) zijn rijk aan vitamine c en berberine (de belangrijkste stof uit de wortels van de zuurbes), deze inhoudsstof ondersteunt de hartslag en kan ook helpen tegen ontstekingen.
      Latijnse naam: Berberis vulgaris
      Andere namen: zuurdoorn, berberis
      Ondersteunende werking van zuurbes bij volgende aandoeningen:
      • Bevordert de galsecretie en is daarvoor probaat bij leverstoornissen.
      • Het kruid heeft een bloedvaat verwijdende werking en kan daardoor bijdragen aan het verlagen van verhoogde bloeddruk.
      • De wortelbast heeft een laxerende werking.
      • Afkooksels zijn prima geschikt als mondwater of gorgeldrank tegen een geïrriteerde mond of keel.

      Dosering:
      • Wortelschorspoeder: 200 tot 600 mg voor de maaltijden.
      Gebruikte delen:
      • Wortel , wortelbast, minder de bes en het blad.
      Waarschuwingen:
      • Het gebruik in hoge dosis van de wortel is gevaarlijk door de hoge conentratie aan alkaloïden. Het gebruik van bes of blad is veilig (zuivere berberine moet met voorzichtigheid aangewend worden.
      • Niet gebruiken tijdens de zwangerschap (stimuleert de baarmoeder).
      • Zuurbes vermijden bij irritatie van het maagdarmslijmvlies, vanwege een prikkelende werking.
      Zuurbessen (berberis)

      Zwarte bes

      Ribes nigrum black currant (zwarte bes) bevat veel stoffen die een positieve invloed hebben op de gezondheid. Ribes nigrum heeft een vitamine C-gehalte dat ongeveer 5 x meer is als die van sinaasappels, is een antioxidant, is effectief bij de behandeling van ontstekingen en pijn en reguleert de bloedsomloop.Zwarte bes zaadolie bevat gamma-linoleenzuur (GLA). Onderzoeken suggereren dat GLA het immuunsysteem versterkt, waardoor het beter in staat is om ziektes te bestrijden.
      Latijnse naam: Ribes nigrum
      Andere namen: Paters, zwarte aalbes, moelvers, waalbezen, black currant
      Ondersteunende werking van ribes nigrum bij volgende aandoeningen:
      • Beroerte: ribes nigrum doet c-reactief proteïne (CRP) met 11 % en fibrinogeen met 3 % dalen. Een verhoogd gehalte aan CRP en fibrinogeen is geassocieerd met een verhoogd risico op hartinfarct, vernauwingen in de slagaders, beroertes en ernstige problemen met hart en bloedvaten.
      • Bijnieren (zwakke): ribes nigrum stimuleert de bijnieren, helpt bij verzwakte bijnieren.
      • Haar (broos, slechte conditie): ribes nigrum herstelt de huid, bevordert de nagelstructuur en haarstructuur.
      • Huidrimpels:
      • Jicht:
      • Peesontsteking (tendinitis): ribes nigrum werkt ontstekingsremmend, pijnstillend op de gewrichten en helpt peesontstekingen te verminderen.
      • Tenniselleboog: ribes nigrum werkt ontstekingsremmend en pijnstillend op de gewrichten. 

      Dosering:
      • Ribes nigrum glycerinemaceraat: 3 maal daags 50 druppels.
      • Ribes nigrum bessen extract, gestandaardiseerd op 25% anthocyaninen: 2 à 3 maal daags 200 à 300 mg al naargelang de soort aandoening, de ernst van de aandoening en het gewicht van de patiënt.
      Gebruikte delen:
      • Het blad, voor of na de bloeitijd; de knoppen; de rijpe bes; de zaden; zwarte bessenzaadolie, koudgeperste olie uit de zaden.
      Waarschuwingen:
      • Bij gekende allergie of hypersensitiviteit voor aalbessen of één van de ingrediënten.
      • Bij oedemen door hart- of nierlijden.
      • Zwarte bessen of het sap ervan worden afgeraden bij kinderen onder de 4 jaar, wegens het gehalte aan kleurstoffen en salicylzuur.
      • Bij gebruik van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zijn normaal gezien geen bijwerkingen te verwachten. Er worden bij klinische studies zelden nevenwerkingen gemeld na orale consumptie van de bessen en knoppen van aalbessen.
      • Op basis van diverse studies blijkt dat Ribes nigrum bessen goed worden verdragen tot een dosis van 3 keer 1000 mg per dag.
      • Voorzichtigheid is geboden bij gelijktijdig gebruik van antihypertensiva.
      • De knoppen van Ribes nigrum werken diuretisch en kunnen dus veranderingen teweegbrengen in de elektrolytenbalans. Dus men dient ook voorzichtig te zijn indien men één van de volgende geneesmiddelen gebruikt: anti-aritmica, hartglycosiden, theophylline, diuretica en lithium.

      Amyotropische laterale sclerose (ALS)

      Voedingssupplementen die ondersteunend helpen bij A.L.S:
      • Acetyl-L-carnitine blijkt de groei en reparatie van zenuwcellen te versterken, gecombineerd met alfa liponzuur is de werking nog sterker. Ook de afbraak van de bewegingszenuwen wordt door acetyl-L-carnitine vermindert.
      • Alfa liponzuur is een sterke antioxidant dat bovendien het glutathionniveau in de cellen verhoogt.
      • Co-enzym Q10 onderzoeken bevestigen dat het aanwezige Co-enzym Q10 bij ALS patiënten veelal geoxideerd zijn. Een supplement co-enzym Q10 (ubiquinol) blijkt de symptomen te kunnen verzachten.
      • Creatine biedt bescherming tegen neurodegeneratieve ziekten, door onder andere de celmembranen te versterken. Het vermindert ook de giftige werking van glutamaat in de hersenen, waardoor de overlevingstijd wordt verlengd. Verder is gebleken dat creatine de spierkracht versterkt en dat het bovendien de bloedhersenbarrière kan passeren.
      • EGCG (groene thee) beschermt zenuwcellen, vooral cellen die lichaamsbewegingen controleren en die ten prooi vallen aan een bovenmatige werking van glutamaat. EGCG kan het risico op neurodegeneratieve ziekten verkleinen.
      • Ginkgo Biloba beschermt de zenuwcellen tegen het afsterven ten gevolge van oxidatieve stress.
      • Ginseng ginsenoïdes uit ginseng verhoogt de activiteit van het SOD-enzym. Ginseng kan de apoptose van zenuwcellen en schade aan de membranen voorkomen. Dit alles remt de toename van ALS af.
      • Glutathion is een lichaamseigen antioxidant. Verhoging van de glutathionwaarden helpt beschadiging van de cellen door vrije radicalen voorkomen. De meeste ALS-patiënten hebben vaak glutathion waarvan het grootste deel geoxideerd is (glutathion dat al gebruikt is om het lichaam tegen vrije radicalen te beschermen). Hogere glutathionwaarden beschermen ook de zenuwcellen van ALS-patiënten.
      • Pycnogenol remt het de werking van eiwit splitsende enzymen die in het lichaam vrijkomen bij ontstekings-processen en die de celmembranen beschadigen. Het beschermt de cellen ook tegen de giftige eigenschappen van glutamaat.
      • Resveratrol beschermt de zenuwcellen tegen de giftige eigenschappen van glutamaat. Daarbij komt nog dat resveratrol de activiteit van het lichaamseigen enzym SOD versterkt en beschermt de cellen tegen oxidatieve stress en apoptose (geprogrammeerde celddod).
      • Vitamine B12 lage B12-waarden komen voor bij beschadigde perifere zenuwen, wat kenmerkend is bij ALS -patiënten. Vitamine B12 voorkomt ook schade aan de oogzenuwen door de homocysteïne waarden te verlagen.
      • Zink vermindert de ernst van een beschadigt zenuwstelsel. Een te hoge zinksuppletie houdt de absorptie van koper tegen, wat anemie tot gevolg kan hebben. Een supplement zink 50 mg met een kleine hoeveelheid koper, beschermt de neurocellen bij ALS.

      Amyotropische laterale sclerose (ALS) is een degeneratieve neuromusculaire ziekte, ook wel de Ziekte van Lou Gehrig genoemd. ALS tast het zenuwstelsel aan en vernietigt bewegings neuronen (zenuwcellen die spierbewegingen regelen) en spaart de zenuwcellen die verantwoordelijk zijn voor het gezichtsvermogen, het gehoor, het gevoel en de smaak. ALS veroorzaakt op een progressieve manier het slecht of helemaal niet meer functioneren van spierbewegingen, met als gevolg dat je gauw struikelt, ongecontroleerde bewegingen maakt, moeilijk en ongearticuleerd spreekt, spierkrampen en tenslotte verlammingen. De meest voorkomende oorzaak van overlijden bij ALS-patiënten zijn ademhalingsproblemen ten gevolge van beschadiging van de zenuwen die de ademhaling regelen.

      Mogelijke oorzaken van A.L.S.:
      • Oxidatieve stress. Onderzoeken hebben aangegeven dat bij ALS-patiënten in het centraal zenuwstelsel sprake is van een verhoogde oxidatieve stress (Miana-Mena 2011; Hensley 2006; Ilieva 2007; Kanekura 2009). Dit maakt het waarschijnlijk dat de dood van bewegingszenuwen en daardoor spierafbraak, veroorzaakt wordt door reactieve zuurstofatomen. Oxidatie kan worden tegengegaan door de concentratie antioxidanten (bèta-caroteen, vitamine C en E en selenium) te verhogen. Veel andere supplementen zoals co-enzym Q10 hebben ook antioxidant eigenschappen
      • Glutamaat vergiftiging. Glutamaat is één van de belangrijkste neurotransmitters in het zenuwstelsel en is vooral aanwezig in der hersenschors. Onder normale omstandigheden worden de glutamaatconcentraties goed geregeld. Het blijkt nu dat bij ALS-patiënten door een storing in het regulatiesysteem de concentratie glutamaat veel te hoog is, waardoor de activatie van de bewegingszenuwen zodanig verhoogd wordt dat ze ten gronde gaan. Het medicijn Riluzole kan de nadelige werking van te veel glutamaat afremmen. Het effect daarvan is echter bescheiden.
      • Mitochondriale dysfunctie. De mitochondria produceren de energie voor alle lichaamscellen, ook voor de zenuwcellen. Helaas ontstaan bij deze energieproductie als bijproducten ook veel vrije radicalen, reactieve zuurstofmoleculen. Bij een sterke productie van zo’n radicaal – superoxide – worden de zenuwcellen sterk beschadigd, wat enigszins in toom gehouden kan worden door het enzym Superoxide dismutase (SOD). Aan de andere kant kan gemuteerd (beschadigd) SOD juist de werking van de mitochondria verstoren. Het is wel duidelijk gebleken dat veel ALS-patiënten in de bewegingspieren een gestoorde mitochondriale werking hebben. Ook is in diverse onderzoekingen gebleken dat bepaalde stoffen een giftige uitwerking kunnen hebben op de zenuwcellen, zoals lactaat, een bijproduct van de stofwisseling. Ook zware metalen als lood en kwik blijken, als ze in overmaat aanwezig zijn, de zenuwcellen te kunnen beschadigen. Een onderzoeking in 2009 in Italië gaf aan dat voetballers in dat land verhoudingsgewijs meer aan ALS leden dan andere mensen. De reden zou kunnen liggen in vergiftiging door pesticiden, die kennelijk nog al veel gebruikt werden om een goede grasmat in de stadions te krijgen

      Passiebloem

      Passiebloem (passionflower) bevat inhoudsstoffen met kalmerende en slaapbevordende eigenschappen.
      Latijnse naam: Passiflora incarnata
      Ondersteunende werking van passiebloem bij volgende aandoeningen:
      • Stress: passiebloem werkt kalmerend op het centrale zenuwstelsel, pijnstillend en zenuwpijnstillend.
      • Zenuwen (nervositeit):

      Gebruikte delen:
      • Het bovengrondse kruid, namelijk de houterige stengel met bladeren en bloemen, geoogst voor ze vrucht draagt.
        Waarschuwingen:
        • Niet innemen tijdens de zwangerschap, zeker niet in hoge doses (vanwege de mogelijke baarmoederstimulerende werking van harmaan en harmaline; hoewel die stoffen slechts in sporen voorkomen).

        Nitricum acidum

        Nitricum acidum d6 (salpeterzuur) wordt bereid uit ammoniak en ontstaat onder inwerking van warmte en licht. Voor de bereiding van Nitricum acidum wordt verdund salpeterzuur gebruikt.
        Persoonsbeeld:
        • Irritante, prikkelbare mensen, die snel kwaad worden en vloeken; ze hebben angst voor ziekte en dood, zijn erg koude gevoelig, worden snel verkouden en voelen zich snel verzwakt.

        Opvallende symptomen:
        • Typisch zijn: stekende, splinterachtige pijn.
        • Ontstekingen en zweren, vooral aan de overgang van huid naar slijmvlies (velletjes op de lippen, anaalfissuren).
        • Scherpe, slecht ruikende afscheidingen.
        • De urine ruikt naar paardenurine.
        • Lang aanhoudende anaalpijn na de stoelgang.
        • Niet fris ruikend zweet.
        • Wratten (genitaliën, lippen, handen) bloeden of scheiden vocht af.

        Erger door:
        • ’s Avonds en ’s nachts.
        Beter door:
        • Paard of auto rijden.
        Toepassingen:
        Potentie en dosering:
        • Nitricum acidum D6, 3x daags 10 druppels.

        Lumbago

        Natuurlijke middelen die ondersteunend werken bij lumbago:
        Lumbago, (lage rugpijn, lendenverschot of spit), wordt omschreven als een milde tot hevige pijn, gevoel van ongemak in de lagere rug, tot hevige en pijnlijke spiercontracties in de onderrug die zowel de houding als de beweging aanzienlijk kunnen belemmeren.

        Lage rugpijn kan acuut zijn (plots en sterk) of chronisch (wanneer de pijn langer dan 3 maanden aanhoudt). De pijn wordt vaak veroorzaakt door overbelasting van de rug. Kleine beschadigingen aan spieren, pezen of tussenwervelschijven (voornamelijk de lendenwervels) kunnen het gevolg zijn. Vaak is het niet duidelijk waar de pijn precies vandaan komt. Men spreekt dan over aspecifieke (niet door een bijzondere oorzaak teweeggebrachte) lage rugpijn. Deze kan uitstralen naar 1 of beide (onder)benen.

        Lage rugpijn komt veel voor, maar vaak verdwijnen de klachten na een aantal dagen vanzelf. De helft van de mensen met acute lage rugpijn is na 1 week vrij van klachten. De kans op terugkeer van klachten is helaas groot. Acute lumbago kan soms ook overgaan in chronische lumbago.

        Zie ook:
        Hernia

        Peesontsteking (tendinitis)

        Voedingssupplementen die ondersteunend werken bij peesontsteking:
        • CurcuWin (curcuma) kan ontstekingsreacties bij tendinitis (peesontsteking) tegengaan. Ontstekingen spelen een belangrijke rol in de pathofysiologie van tendinitis en gaan gepaard met processen die in gang worden gezet door ontstekingsbevorderende cytokinen zoals interleukine-1b (IL-1b) en tumornecrosefactor-alfa (TNF-alfa).
        • Duivelsklauw (devil's Claw) werkt ontstekingsremmend, pijnstillend, beschermt het kraakbeen en vermindert zwellingen bij chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat.
        • Glucosaminesulfaat ondersteunt de gewrichtsfunctie, het behoud van gezond kraakbeen en is belangrijk voor de synthese van bindweefselstructuren.
        • Heermoes (horsetail Grass) herstelt, versterkt en versoepelt het skelet, kraakbeen, pezen, gewrichtsbanden, huid, haar en nagels, verhoogt de weerstand van bindweefsels tegen ontstekingen, helpt elastische weefsels (longen, vaatwanden, ...) verstevigen en soepel houden, remt het verouderingsproces in de elastische weefsels en vermindert het risico op aderverkalking bij verhoogd cholesterol en anorexia, bevordert wondgenezing, remineralisatie en aanbrengen van mineralen voor de bindweefsels.
        • L-lysine bevordert de calciumopname vanuit het maagdarmkanaal, is goed voor de botaanmaak, is van belang voor de aanmaak van collageen en daarmee voor de sterkte van pezen, banden, bloedvaten, huid en andere weefsels.
        • MSM gel of crème biedt verlichting van pijn en brengt daarnaast ook zwavel in het collageen en het bindweefsel, wat de elasticiteit en soepelheid ervan bevordert. Zwavel is eveneens belangrijk voor de functie van gewrichten.
        • Ribes nigrum black currant (zwarte bes) werkt ontstekingsremmend, pijnstillend op de gewrichten en helpt peesontstekingen te verminderen.
        • Silicium (Silica) peesontstekingen zijn moeilijk te behandelen, omdat de pees van nature minimaal doorbloed wordt. Genezing is alleen mogelijk als de pees voorzien wordt van bouwstoffen en zuurstof. Een gel op basis van silicium voor uitwendig gebruik is geschikt om het genezingsproces van een peesontsteking te versnellen.

        Een pees is een koordvormige verbinding tussen spier en bot. Peesontsteking is een letsel dat veroorzaakt door te veel, te langdurige en zich telkens herhalende bewegingen, waardoor de pees geïrriteerd en gezwollen raakt. Kwetsbaar zijn de ellebogen, schouders, polsen, enkels en vingers. De kans op peesontstekingen neemt toe naarmate men ouder wordt, waardoor er meer kans is op slijtage of breuken van de collageenvezels die de pezen vormen. Peesontsteking kan ook veroorzaakt worden door een gewrichtsziekte. Tendinitis is pijnlijk, zelfs bij rust. De ontsteking beperkt de mobiliteit door de pijn die bij elke beweging optreedt.

        Zie ook:
        Lumbago
        Nekklachten
        Slijmbeursontsteking
        Tenniselleboog

        Kava kava

        Kava kava wordt toegepast bij angst, rusteloosheid en spanningen. De inhoudsstoffen kava pyronen en kava lactones beïnvloeden diverse neurotransmitters in de hersenen. Uit onderzoek met gezonde vrijwilligers is gebleken dat kava de hersenstromen verandert, zonder daarbij het concentratievermogen of het langetermijngeheugen te beïnvloeden. Kava werkt uitstekend bij geestelijke aandoeningen.
        Latijnse naam: Piper methysticum
        Andere namen: Kawa,kava, kawa kawa
        Ondersteunende werking van kava bij de volgende aandoeningen:
        • Angst: kava werkt goed tegen angst en doet het net zo goed als de farmaceutische middelen bromazepan en oxazepam, maar dan zonder de vervelende bijwerkingen die deze middelen hebben zoals slaap-, geheugen-, en concentratiestoornissen.
        • Chronisch vermoeidheidsyndroom: kava heeft in lage dosis een andere werking dan in hoge dosis. In lage dosis wordt het waarnemingsvermogen verscherpt, men is alerter. Daarnaast wordt in lage dosis het geheugen, het spraakvermogen en het reactievermogen aangescherpt. Deze medicinale werkzaamheden worden in de fytotherapie aangewend om kava voor te schrijven bij verminderde energie.
        • Depressie: kava heeft een kalmerende werking heeft, een natuurmedicijn bij depressies zonder bijwerkingen. De ervaring van het persoonlijke geluk wordt verhoogd door middel van kava.
        • Geheugenproblemen (vergeetachtigheid): kava heeft in lage dosis een andere werking dan in hoge dosis. In lage dosis wordt het waarnemingsvermogen verscherpt, men is alerter. Daarnaast wordt in lage dosis het geheugen, het spraakvermogen en het reactievermogen aangescherpt. Deze medicinale werkzaamheden worden in de fytotherapie aangewend om kava voor te schrijven bij geheugenzwakte.
        • Nervositeit: kava kava werkt kalmerend, relaxerend zonder slaperig of suf te maken of het reactievermogen te verminderen, helpt bij matige depressie en vergroot het persoonlijk geluk.
        • Slaapproblemen: kava geeft innerlijke rust en werkt slaapbevorderend.
        • Stress: Kava kava werkt kalmerend, relaxerend zonder slaperig of suf te maken of het reactievermogen te verminderen, helpt bij matige depressie en vergroot het persoonlijk geluk.
        • Vermoeidheid: kava heeft in lage dosis een andere werking dan in hoge dosis. In lage dosis wordt het waarnemingsvermogen verscherpt, men is alerter. Daarnaast wordt in lage dosis het geheugen, het spraakvermogen en het reactievermogen aangescherpt. Deze medicinale werkzaamheden worden in de fytotherapie aangewend om kava voor te schrijven bij verminderde energie.
        Dosering:
        • Droogextract gestandaardiseerd op ongeveer 30 % kavalactonen: tot 500 mg per dag bij angsten en zenuwachtigheid. Voor een betere slaap 200 tot 300 mg voor het slapengaan.
        Gebruikte delen:
        • De volwassen wortelstokken (geoogst na 3 jaar).
        Waarschuwingen:
        • Niet geven aan personen met leveraandoeningen of met obstructie van de galwegen. Niet geven aan personen met een overbelaste lever door overmatig alcohol- of medicijnengebruik. Niet geven aan personen die een duidelijke deficiëntie hebben in de eerste fase-detoxificatie in de lever. Niet geven bij nierstoornissen. Niet aan kinderen onder de 2 jaar geven. Niet aan zwangere en zogende vrouwen geven. Niet geven aan Parkinson-patiënten. Niet geven bij endogene depressie.

        Amerikaanse glidkruid

        Glidkruid (scullcap) is een natuurlijke rustgever en helpt bij een zenuwachtig gevoel, angst, innerlijke onrust, tijden van spanning en examenvrees.  Vermindert ongemakken voorafgaand aan en tijdens de menstruatie.
        Latijnse naam: Scutellaria laterifolia
        Andere namen: Skullcap
        Ondersteunende werking van Amerikaanse glidkruid bij volgende aandoeningen:
        • Beroerte: glidkruid verwijdt de hersenbloedvaten en bevordert de hersenbloedsomloop. Glidkruid is inzetbaar bij aderverkalking in de hersenen, voorkomen van beroerte ( CVA {cerebrovasculair accident}), afsluiten van een slagader in de hersenen (cerebrale trombose) en verstopping van een bloedvat in de hersenen (cerebrale embolie).
        • Nervositeit: glidkruid versterkt de zenuwen, herstelt weefsels op het zenuwstelsel, werkt kalmerend, bevordert de slaap en vermindert angsten.
        • Slaapproblemen: glidkruid versterkt de zenuwen, weefselherstellend op het zenuwstelsel, werkt kalmerend en slaapbevorderend en vermindert angst.
        • Stress: glidkruid versterkt de zenuwen, herstelt weefsels op het zenuwstelsel, werkt kalmerend, bevordert de slaap en vermindert angsten.

        Dosering:
        • Tinctuur: 3 x 30 druppels per dag.
        • Extract: 2 tot 3 x per dag 850 tot 1250 mg.
        Gebruikte delen:
        • Het bovengrondse kruid, op het einde van de bloei.
          Waarschuwingen:
          • Niet geven aan zwangere en zogende vrouwen.

          Andropauze en fenegriek

          Suppletie met een extract van de zaden van fenegriek kan symptomen verlichten van de mannelijke menopauze (andropauze). Aan de studie namen 120 gezonde mannen deel in de leeftijd van 43 tot 70 jaar. De mannen werden willekeurig in groepen verdeeld en kregen gedurende 12 weken dagelijks 600 mg van een extract van de zaden van fenegriek (Trigonella foenum-graecum) of een placebo. Aan de hand van een vragenlijst werd aan het begin en einde van de suppletieperiode vastgesteld in hoeverre de mannen symptomen vertoonden van een hormoondysfunctie. Ook werd bekeken of suppletie van invloed was op het seksueel functioneren en de testosteronspiegel.


          Mannen die het fenegriek-extract kregen hadden een betere hormoonwerking ten opzichte van het begin van de studie en ten opzichte van mannen in de placebogroep. Ook trad er onder invloed van het extract een verbetering op van het seksueel functioneren. De mannen hadden vaker een ochtend-erectie en waren seksueel actiever geworden. De testosteronspiegel, zowel totaal als vrij testosteron, in het bloedserum nam eveneens toe onder invloed van suppletie. Suppletie met een extract van de zaden van fenegriek kan bijdragen aan een verbetering van de testosteronspiegel en daarmee aan een vermindering van symptomen van de andropauze.

          Dosis en gebruik van fenegriek