Chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS)

Voedingssupplementen die ondersteunend werken bij vermoeidheid:
  • Acetyl-L-carnitine lage serumspiegels van ALC komen vaak voor bij chronisch vermoeide mensen. Wanneer er tijdelijk minder vermoeidheid ervaren wordt, zijn de ALC-spiegels ook hoger. Andere toepassingen van ALC.
  • Co-enzym Q10 (ubiquinol) zorgt voor afname van vermoeidheid, daling van oxidatieve stress en verbetering van de mitochondriale energieproductie, verbetert het uithoudingsvermogen en maximale kracht en beperkt (door inspanning veroorzaakte) spierschade. Geoxideerde Q10 wordt na orale inname grotendeels omgezet in ubiquinol, de voor het lichaam zeer belangrijke gereduceerde antioxidatieve vorm van Q10. Dit conversie-proces is niet nodig bij gebruik van een supplement met ubiquinol. Uit onderzoek is gebleken dat toediening van ubiquinol resulteert in hogere Q10-waarden in het bloedplasma. Andere toepassingen van co-enzym Q10.
  • Ginkgo biloba wordt gebruikt bij de behandeling van doorbloedingsstoornissen in de hersenen. Bij een minder goede doorbloeding van de hersenen treden een verscheidenheid van klachten op, waaronder vermoeidheid. Andere toepassingen van ginkgo biloba.
  • Hoog gedoseerde vitaminen/mineralen hebben een gunstig effect op de stemming, reduceren stress, beschermen ons tegen sterfte als gevolg van een hart- of vaataandoening, versterken ons immuunsysteem en nog veel meer. Tekorten zijn soms sluimerend en worden niet altijd geassocieerd met bepaalde aandoeningen, lichamelijk ongemakken en psychische problemen. Het is een vaststaand feit dat de kwaliteit van onze voeding qua hygiëne uitstekend is maar voor onze gezondheid een onvoldoende scoort, omdat onze Westerse voeding marginale hoeveelheden nutriënten bevat.
  • IJzerbisglycinaat de eerste symptomen bij ijzertekort zijn zwakte, moeheid en verlies van uithoudingsvermogen, op termijn kan anemie (bloedarmoede) optreden. Andere toepassingen van ijzer.
  • Kava-kavawortel heeft in lage dosis een andere werking dan in hoge dosis. In lage dosis wordt het waarnemingsvermogen verscherpt, men is alerter. Daarnaast wordt in lage dosis het geheugen, het spraakvermogen en het reactievermogen aangescherpt. Deze medicinale werkzaamheden worden in de fytotherapie aangewend om kava voor te schrijven bij verminderde energie. Andere toepassingen van kava.
  • Koreaanse ginseng verbetert de stresstolerantie en stressbestendigheid, is een algemeen fysische en psychische tonicum, werkt vitaliserend. Andere toepassing van Koreaanse ginseng.
  • L-theanine beïnvloedt verschillende neurotransmitters in de hersenen (GABA, dopamine, serotonine, glutamaat). Vooral in combinatie met cafeïne zorgt theanine voor toename van mentale alertheid en focus, terwijl mentale vermoeidheid minder snel optreedt. Andere toepassingen van L-theanine.
  • Magnesium bisglycinaat speelt een rol bij de energieproductie, magnesiumtekort in het lichaam heeft een negatief effect op het energiemetabolisme. Andere toepassingen van magnesium.
  • NADH na 3 maanden inname van NADH neemt de gemiddelde symptoomscores van chronisch vermoeidheidssyndroom af. Andere toepassingen van NADH.
  • Rhodiola verbetert de werking van neurotransmitters door de enzymatische afbraak ervan tegen te gaan en te voorkomen dat lage spiegels ontstaan door overmatige (anti)stresshormonen. Rhodiola is een adaptogeen en richt zich op het verminderen van stress, waardoor vele lichamelijke ongemakken, waaronder verminderde weerstand, vermoeidheid, hart- en vaatziekten en depressiviteit voorkomen kunnen worden. Andere toepassingen van rhodiola.
  • Ribose verhoogt de celstofwisseling in hart en skeletspieren, hierdoor kan het bij 66 % van de mensen de symptomen van fibromyalgie en/of het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS/ME) verminderen. Fibromyalgie en het chronisch vermoeidheidssyndroom worden vaak gekenmerkt door een algemene vermoeidheid die vaak samenhangt met een verstoorde energiehuishouding. Andere toepassingen van ribose.
  • Siberische ginseng (Russische ginseng) kan klachten verminderen van chronische vermoeidheid. Dit wordt vermoedelijk bewerkstelligd door de antioxidatieve eigenschappen van ginseng. Andere toepassingen van Siberische ginseng.
  • Spirulina bevordert de algemene gezondheid, welzijn en conditie, geeft meer energie, ondersteunt de stofwisseling en verhoogt het prestatievermogen in sport, werk en studie. Andere toepassingen van spirulina.
  • Vitamine B-complex (co enzym) heeft een belangrijke functie in de energiestofwisseling, met name de omzetting van voedsel in energie. De samenwerking van de B-vitamines is zeer belangrijk omdat de individuele taken sterk van elkaar afhankelijk zijn. Ze hebben samen een versterkende (synergetische) werking. Andere toepassingen van vitamine B's.
  • Vitamine D3 uit een onderzoek is gebleken dat de vitamine D-concentraties bij mensen met CVS te laag zijn, ze zijn vergelijkbaar met de waardes van mensen met andere chronische aandoeningen. Andere toepassingen van vitamine D.



Het is belangrijk te weten dat bij veel aandoeningen chronische vermoeidheid één van de symptomen is. Zo is chronische vermoeidheid een symptoom bij ME (Myalgische encefalomyelitis), een ontsteking in de hersenen en ruggenmerg, gepaard met spierpijnen en andere auto-immuunziekten.

Klachten van chronisch vermoeidheidssyndroom verergeren na een inspanning, na de minste inspanning heeft de patiënt enorm veel tijd nodig om te herstellen van een inspanning. Men voelt zich ziek, uitputting dat gepaard kan gaan met allerlei symptomen. Veel ME/CVS-patiënten hebben last van hoofdpijn, duizeligheid, buikklachten en kunnen dingen vergeten die men ze zojuist nog had verteld, ze zijn vaak ontzettend vergeetachtig en kunnen daardoor slecht nieuwe informatie in zich op nemen. Hoe meer uitgeput een patiënt is hoe moeilijker het wordt om helder te zijn en hoe verwarder en vergeetachtiger de patiënt is. Niet alleen fysieke maar ook mentale inspanning kan uitputting veroorzaken.


Patiënten voelen zich vaak erg ziek, alsof ze griep hebben, ze kunnen last hebben van misselijkheid, rillingen, spierschokken na inspanning, vaak hebben ze een wisselende lichaamstemperatuur. Vaak reageren ze sterk op kou of hitte en hebben het snel koud. Wat ook erg vaak voorkomt zijn spijsverteringsproblemen zoals constipatie, diarree, een opgeblazen gevoel en pijn in de buik. Sommige patiënten hebben door hun ziekte emotionele problemen en soms zelfs depressies, als gevolg van de ziekte, zoals dit met elke chronische ziekte het geval is. Met dat verschil dat een ME-patiënt nog eens moet opbotsen tegen het onbegrip rondom bij zowel vrienden, familie als de medische wereld.


ME is een puur lichamelijke aandoening, symptomen bij ME/CVS-patiënten:

  • Verzwakt immuniteit.
  • Chronische infecties.
  • Lage inspanningscapaciteit.
  • Slechte herstelcapaciteit.
  • Concentratiestoornissen en geheugenproblemen.
  • Verstoord metabolisme.
  • Verminderde hersendoorbloeding.
  • Maagproblemen en darmproblemen.
Zie ook: